रबि र बालेनको सहकार्य: डिजिटल युगमा नयाँ राजनीतिको पदचाप

लेखक: प्रदीप पौडेल

नेपाली राजनीतिको आकाशमा हालै एउटा ठूलो हलचल पैदा भएको छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रबि लामिछाने र काठमाडौँका मेयर बालेन शाहबीच भएको सात-बुँदे सहमतिले केवल दुई व्यक्तिलाई मात्र जोडेको छैन, यसले परिवर्तन चाहने लाखौँ नेपाली युवाहरूको आशालाई पनि नयाँ दिशा दिएको छ।

कोहलपुरको एउटा कुनामा बसेर 'डिजिटल साक्षरता' र 'स्मार्ट सुशासन'को वकालत गरिरहँदा, मैले सधैँ एउटा कुरा महसुस गरेको छु— जबसम्म नेतृत्वमा प्रविधिमैत्री सोच र युवा जोस हुँदैन, तबसम्म समाजको आधारभूत तहमा परिवर्तन सम्भव छैन। आज रबि र बालेनको यो सहकार्यलाई मैले त्यही 'डिजिटल र युवा क्रान्ति'को एउटा महत्वपूर्ण कडीको रूपमा हेरेको छु।

किन महत्वपूर्ण छ यो सहकार्य?

मेरो व्यक्तिगत बुझाइ (POV) मा यो सहकार्य केवल चुनाव जित्ने अंकगणित मात्र होइन, बरु यो त परम्परागत राजनीतिको 'अपडेट' संस्करण हो।

१. प्रविधि र पारदर्शिताको फ्युजन: बालेन शाहले काठमाडौँमा प्रविधिको प्रयोग गरेर जसरी पारदर्शिता र नतिजामुखी कामको सुरुवात गरे, र रबि लामिछानेले जसरी जनताका प्रश्नहरूलाई सदनसम्म पुर्‍याउने आँट गरे, यी दुई शक्ति मिल्नु भनेको नेपालमा 'ई-गभर्नेन्स' र 'डिजिटल अकाउन्टेबिलिटी'को नयाँ युग सुरु हुनु हो।

२. स्थानीयदेखि केन्द्रसम्मको भिजन: म सधैँ भन्ने गर्छु— विकासको जग वडाबाटै सुरु हुनुपर्छ। बालेनको स्थानीय अनुभव र रबिको राष्ट्रिय प्रभावको मिलनले 'वडादेखि केन्द्रसम्म' एउटै भिजनमा काम गर्ने वातावरण सिर्जना गर्न सक्छ। कोहलपुर जस्ता उदियमान सहरहरूका लागि यस्तो नेतृत्वको ठूलो महत्त्व रहन्छ।

३. युवाहरूको आत्मबल: आजका युवाहरू गफ होइन, 'डेलिभरी' चाहन्छन्। मोबाइलको स्क्रिनमा संसार हेरिरहेको पुस्तालाई अब पुरानो ढर्राको राजनीतिले अल्झाउन सक्दैन। यो सहकार्यले युवाहरूलाई विदेश पलायन हुनुको सट्टा स्वदेशमै केही गर्न सकिन्छ भन्ने 'डिजिटल आशा' जगाएको छ।

हाम्रो भूमिका: कोहलपुरदेखि काठमाडौँसम्म

काठमाडौँमा हुने राजनीतिक समीकरणले मात्र देश बदलिँदैन। हामीले हाम्रा गाउँ-ठाउँमा पनि त्यस्तै 'बालेन' र 'रबि'हरू खोज्नुपर्ने र बनाउनुपर्ने बेला आएको छ। म आफ्नो वेबसाइटमार्फत सधैँ जोड दिन्छु— डिजिटल साक्षरता नै समृद्धिको पहिलो पाइला हो। जब नागरिकहरू प्रविधिमा दख्खल राख्छन्, तब मात्र उनीहरूले आफ्ना नेताहरूलाई डेटा र तथ्यको आधारमा प्रश्न सोध्न सक्छन्।

यो नयाँ सहकार्यले हामी जस्ता सामाजिक कार्यकर्ता र शिक्षकहरूलाई थप जिम्मेवार बनाएको छ। हामीले अब युवाहरूलाई केवल राजनीतिमा लाग्न मात्र होइन, 'डिजिटल सिटिजन' बनेर सिस्टम सुधार्न प्रेरित गर्नुपर्छ। 

निष्कर्ष

रबि लामिछाने र बालेन शाहको यो एकतालाई म 'परिवर्तनको बिटा भर्सन' (Beta Version of Change) मान्छु। यसमा अझै धेरै सुधार र कामहरू हुन बाँकी छन्, तर यो सुरुवात आफैँमा ऐतिहासिक छ। आउनुहोस्, हामी पनि आ-आफ्नो क्षेत्रबाट यो 'स्मार्ट नेपाल' बनाउने अभियानमा जोडियौँ।

किनकि, परिवर्तन अरू कसैले गरिदिने कुरा होइन, यो त हामी आफैँले 'डिजिटल' सोचका साथ सुरु गर्ने एउटा यात्रा हो।